Trang chủ  Cách bón phân

Cách bón phân ()

Để bảo đảm việc thu hoạch sản phẩm Măng tây xanh đều đặn hàng ngày với năng suất và chất lượng cao, người trồng cần phải tiến hành thường xuyên và đầy đủ việc cung cấp nước tưới và dinh dưỡng cho cây theo hệ thống tưới nhỏ giọt hàng ngày hoặc theo định kỳ sau: 3 tháng / 1 lần phải bón phân trùn quế có bổ sung lân (hoặc phân hữu cơ) cho cây Măng tây; 10 ngày / 1 lần phải bón phân NPK; và chen vào đó 1 tuần / 1 lần phải bón phân vi sinh bón lá WEHG, GA3, AGROSTIM, GROW-MORE, NITROPHOSKA, ATONIK, HUMIX, UP5,... để kích thích sinh trưởng giúp cây trổ nhiều Măng (khi cần thiết, có thể bổ sung thêm DAP + Kali và các chất vi lượng).

Để bảo đảm việc thu hoạch sản phẩm Măng tây xanh đều đặn hàng ngày với năng suất và chất lượng cao, người trồng cần phải tiến hành thường xuyên và đầy đủ việc cung cấp nước tưới và dinh dưỡng cho cây theo hệ thống tưới nhỏ giọt hàng ngày hoặc theo định kỳ sau: 3 tháng / 1 lần phải bón phân trùn quế có bổ sung lân (hoặc phân hữu cơ) cho cây Măng tây; 10 ngày / 1 lần phải bón phân NPK; và chen vào đó 1 tuần / 1 lần phải bón phân vi sinh bón lá WEHG, GA3, AGROSTIM, GROW-MORE, NITROPHOSKA, ATONIK, HUMIX, UP5,... để kích thích sinh trưởng giúp cây trổ nhiều Măng (khi cần thiết, có thể bổ sung thêm DAP + Kali và các chất vi lượng).

Việc sử dụng phân trùn quế có bổ sung vi sinh + lân và bã vỏ đậu phọng, bã bánh dầu làm tơi xốp (hoặc phân chuồng ủ hoai, phân cá, phân dơi,…) kết hợp chế phẩm sinh học Trichoderma có chứa nấm vi sinh đối kháng khử tuyến trùng sẽ giúp hạn chế mầm bệnh gây hại cho cây; giúp thúc đẩy quá trình cung cấp dinh dưỡng cho cây phát triển bền vững hơn, sản lượng và chất lượng măng tốt hơn, thời gian thu hoạch măng và tuổi thọ cây Măng cũng có thể kéo dài hơn; giảm bớt đáng kể chi phí sử dụng phân hóa học. Tính ra hiệu quả kinh tế, bón nhiều phân trùn quế, phân hữu cơ vẫn có lợi hơn nhiều so với bón phân hóa học.

Thông thường lượng phân bón dùng cho 1 hecta (10.000 m2) đất trồng cây Măng tây như sau:
a. Bón lót: 
Ngay từ đầu khi trồng cây, cần bón lót đất trồng với lượng phân hỗn hợp sau: 20-30-50 tấn phân trùn quế (hoặc phân chuồng ủ hoai) có bổ sung vi sinh + lân và 20-30-50 tấn chất độn làm tơi xốp đất như tro trấu, rơm trấu mục, bã vỏ đậu phọng, bã thân/cùi bắp, mạt cưa, bã vụn xơ dừa, tro trấu, cát san nền,... đã xử lý sunfat đồng hoặc nước vôi để khử trùng + chế phẩm nấm vi sinh đối kháng Trichoderma + 300 kg NPK 16-16-8. Nếu người trồng có đủ điều kiện và khả năng kinh tế, cũng có thể bón lót 1 lần với số lượng lớn hơn 50-70-100 tấn phân trùn quế để cung cấp đủ dinh dưỡng cho đất trồng trong suốt 3-5 năm trồng cây măng mà không cần phải hao tốn chi phí nhân công cho chu kỳ 3 tháng/lần bón phân hữu cơ nữa.

Cần phải chú ý cải tạo đất trồng cho thật bằng phẳng (có độ dốc nhẹ để thoát nước mưa, nước tưới) và cho thật tơi xốp (càng tơi xốp và càng giàu dinh dưỡng càng tốt) và bảo đảm đủ độ ẩm 60%-70% cho đất.

+ Theo kinh nghiệm dân gian, có thể kiểm tra độ ẩm và độ tơi xốp của đất bằng cách vốc lấy 1 nắm đất ẩm ở độ sâu 30-40 cm, khi nắm đất vắt chặt trong tay mà không thấy nước nhỏ thành giọt là bảo đảm đất ở độ ẩm 60%-70%, khi buông nắm tay ra thấy đất có nhựa bám dính nhưng vẫn nát vụn, rã rời ra là bảo đảm đất có đủ độ tơi xốp (tương tự như đất cát pha 50/50). Ngược lại, nếu thấy nước nhỏ thành giọt là dư nước (trường hợp này phải đào rảnh thoát nước sâu xuống) và đất dẻ nén vón thành cục là thiếu độ tơi xốp, trồng Măng sẽ không có hiệu quả cao.

b. Bón thúc:

- Sau khi trồng 15 ngày (0,5 tháng): Xới đất, làm sạch cỏ non Bón thúc 150 kg NPK 15-15-15. Vun đất cao 5 cm đậy gốc bảo vệ cổ rễ. Phun thuốc phòng ngừa nấm bệnh và sâu hại cây. Giữ cây đứng thẳng để lấy nắng toàn phần quang hợp với bộ lá tạo năng lượng hữu cơ tổng hợp nuôi dưỡng cây và bộ rễ.

Cây dưới 5-6 tháng tuổi, bộ rễ chưa phát triển rộng, có thể kết hợp trồng chen rau ăn lá, phủ rơm, phủ trấu, tro trấu hoặc phủ bạt nilon để hạn chế cỏ dại.

+ Lưu ý: Để chống đổ ngả cây mới trồng, cần tiến hành cắm các cọc tre đường kính khoảng 5 cm, cao 120 cm, cách nhau 3-4 mét chen giữa các cây măng trên cùng một hàng với cây đã trồng, dùng dây cước nilon bền chắc (chịu được mưa nắng 2-3 năm) giăng thành một hàng đôi cao cách mặt liếp khoảng 20-30 cm, kẹp lỏng cây măng vào giữa đôi dây để giữ cây đứng thẳng, rồi sau đó tiếp tục nâng đôi dây cao dần lên 50 cm, 70 cm, 90 cm tuỳ theo độ cao lớn của cây Măng.

- Sau khi trồng 30 ngày (1 tháng): Cây phát triển thêm nhiều thân mới. Xới đất, làm sạch cỏ non, không để cỏ già rơi hạt tái sinh cỏ mới. Bón thúc 150 kg NPK 16-16-8. Vun đất cao 5 cm đậy gốc bảo vệ cổ rễ và giữ mặt liếp đất trồng ở độ cao khoảng 60-80-100 cm so với mặt đất tự nhiên. Phun thuốc phòng ngừa nấm bệnh, sâu hại cây. Giữ cây đứng thẳng để lấy nắng toàn phần quang hợp với bộ lá tạo năng lượng hữu cơ tổng hợp nuôi dưỡng cây và bộ rễ.

- Sau khi trồng 45 ngày (1,5 tháng) dến 75 ngày (2,5 tháng): Cây phát triển thêm nhiều thân mới. Chọn giữ lại 4-6 cây mẹ khoẻ mạnh trên 1 bụi (không để nhiều cây cạnh tranh dinh dưỡng làm thân cây mẹ ốm yếu không thể cho măng to được), tỉa bỏ cây bị sâu bệnh, cây đổ nghiêng ngả, cây già và cây nhỏ. Xới đất, làm sạch cỏ non, không để cỏ già rơi hạt tái sinh cỏ mới. Bón thúc 200 kg NPK 15-15-15. Vun đất cao 5 cm đậy gốc bảo vệ cổ rễ và giữ mặt liếp đất trồng ở độ cao khoảng 60-80-100 cm so với mặt đất tự nhiên. Phun thuốc ngừa nấm bệnh, sâu hại cây. Giữ cây đứng thẳng để lấy nắng toàn phần quanghợp với bộ lá tạo năng lượng hữu cơ tổng hợp nuôi dưỡng cây và bộ rễ. (trung bình cứ 15 ngày chúng ta lại làm thao tác trên 1 lần)
Tuỳ theo độ cao và độ lớn của cây, cần giăng thêm hoặc nâng dần hàng đôi dây cước nilon (kẹp lỏng cây Măng vào giữa đôi dây) lên các độ cao khoảng 50 cm, 75 cm, 90 cm,... để chống đổ ngả cây.

- Sau khi trồng 3 tháng ( 120 ngày): Cây phát triển thêm nhiều thân mới. Chọn giữ lại 3 cây mẹ khoẻ mạnh trên 1 bụi (không để nhiều cây cạnh tranh dinh dưỡng làm thân cây mẹ ốm yếu không thể cho măng to được), tỉa bỏ cây bị sâu bệnh, cây đổ nghiêng ngả, cây già và cây nhỏ. Xới đất, làm sạch cỏ non, không để cỏ già rơi hạt tái sinh cỏ mới. Bón thúc 300 kg NPK 16-16-8. Vun đất cao 5 cm đậy gốc bảo vệ cổ rễ và giữ mặt liếp đất trồng ở độ cao khoảng 60-80-100 cm so với mặt đất tự nhiên. Phun thuốc ngừa nấm bệnh, sâu hại cây. Giữ cây đứng thẳng để lấy nắng toàn phần quang hợp với bộ lá tạo năng lượng hữu cơ tổng hợp nuôi dưỡng cây và bộ rễ.

- Sau khi trồng 135 ngày (>3,5 tháng): Nếu chăm sóc đủ dinh dưỡng và đúng kỹ thuật, từ giai đoạn này cây sẽ bắt đầu trổ măng. Đón đầu lứa măng tơ này, khi quan sát thấy cây mẹ phát triển tốt, đường kính thân cây đạt > 10-12 mm (lớn hơn điếu thuốc lá, cỡ gần bằng ngón tay út) + lá chuyển sang màu xanh đậm thì chọn giữ lại 3 cây mẹ khoẻ mạnh trên 1 bụi (không để nhiều cây cạnh tranh dinh dưỡng làm thân cây mẹ ốm yếu không thể cho măng to được), tiến hành tỉa bỏ cây bị sâu bệnh, cây đổ nghiêng ngả, cây già, cây nhỏ và cành lá phát sinh ở phần gốc khoảng 50 cm để thông gió phòng tránh côn trùng, bệnh hại + cắt hạ bớt ngọn cây măng ở độ cao 1,20 m để kích thích mạnh việc trổ măng + kết hợp dưỡng cành lá thật sum suê để lấy ánh nắng toàn phần quang hợp với bộ lá + xới đất, làm sạch cỏ non không để cỏ già rơi hạt tái sinh cỏ mới, bón thúc 400 kg NPK 21-7-14, vun đất cao 5 cm đậy gốc bảo vệ cổ rễ và giữ mặt liếp đất trồng ở độ cao khoảng 60-80 cm so với mặt đất tự nhiên. Phun thuốc phòng ngừa nấm bệnh và sâu hại cây. Giữ cây đứng thẳng để lấy nắng toàn phần quang hợp với bộ lá tạo năng lượng hữu cơ tổng hợp nuôi dưỡng cây và bộ rễ.

Sau khi cắt hạ bớt ngọn 5-10 ngày, cây bắt đầu trổ măng tơ. Cần tiến hành thu hái cho bằng hết lứa măng tơ này (bất kể đạt hay không đạt chất lượng) để cây măng có chỗ trống chuẩn bị cho ra đời lứa măng kế tiếp nhiều hơn và khoẻ mạnh hơn. 
Thu hoạch lứa măng tơ mỗi ngày, được 12-15 ngày thì bón thúc 300 kg NPK 21-7-14; thu hoạch tiếp 12-15 ngày nữa thì phải tạm ngưng thu hoạch măng ngay. Không nên thu hoạch lứa măng tơ kéo dài quá 1 tháng (25-30 ngày), tránh không để cây bị mất sức, suy kiệt, làm ảnh hưởng năng suất, chất lượng các lứa măng sau.

c. Bón phân trong chu kỳ dưỡng cây mẹ thay thế: 
Sau khi tạm ngưng thu hoạch lứa măng tơ 12-15 ngày, khi quan sát thấy 3 cây mẹ trẻ thay thế vừa đủ lớn, bắt đầu bung tàn cành lá thì tiến hành nhổ bỏ 3 cây mẹ già cũ đã tàn úa, cây bị sâu bệnh, cây đổ nghiêng ngả, cây nhỏ và cành lá phát sinh ở phần gốc khoảng 50 cm để thông gió phòng tránh côn trùng, bệnh hại. Xới đất, làm sạch cỏ non không để cỏ già rơi hạt tái sinh cỏ mới, bón thúc 400 kg NPK 15-15-15, vun đất cao 5 cm đậy gốc bảo vệ cổ rễ và giữ mặt liếp đất trồng ở độ cao khoảng 60-80-100 cm so với mặt đất tự nhiên. Phun thuốc phòng ngừa nấm bệnh và sâu hại cây. Giữ cây đứng thẳng để lấy nắng toàn phần quang hợp với bộ lá tạo năng lượng hữu cơ tổng hợp nuôi dưỡng cây và bộ rễ.

Khoảng 15-20 ngày sau, khi quan sát thấy đường kính thân cây mẹ trẻ thay thế đạt >10-12 mm (lớn hơn điếu thuốc lá, cỡ gần bằng ngón tay út) + bộ lá chuyển sang màu xanh đậm thì lại tiến hành cắt hạ bớt ngọn cây măng ở độ cao 1,20m + dưỡng bộ lá thật sum suê để kích thích mạnh việc trổ măng. Xới đất, làm sạch cỏ non không để cỏ già rơi hạt tái sinh cỏ mới, bón thúc 12-15 tấn phân trùn quế có bổ sung lân (hoặc phân chuồng ủ hoai) kết hợp chế phẩm vi sinh Trichoderma + 400 kg NPK 21-7-14, vun đất cao 5 cm đậy gốc và giữ mặt liếp đất trồng ở độ cao khoảng 60-80-100 cm so với mặt đất tự nhiên, phun thuốc phòng ngừa nấm bệnh và sâu hại cây. Giữ cây đứng thẳng để lấy nắng toàn phần quang hợp với bộ lá tạo năng lượng hữu cơ tổng hợp nuôi dưỡng cây và bộ rễ.

Sau khi cắt hạ ngọn 5-10 ngày, cây sẽ cho lứa măng mới, bắt đầu thu hoạch lứa măng thứ 2 kéo dài khoảng 2 tháng; sau đó nghỉ dưỡng cây mẹ thay thế khoảng 1 tháng, rồi thu hoạch lứa măng thứ 3 kéo dài khoảng 3 tháng. Sau đó, cứ thế tiếp tục dưỡng cây mẹ và thu hoạch các lứa măng tiếp theo. 
Chu kỳ khai thác măng dài hay ngắn, nhiều hay ít, chất lượng măng tốt hay xấu tuỳ thuộc rất nhiều vào kết quả chăm sóc dinh dưỡng cây của người trồng. 
+ Trong 1 chu kỳ nghỉ dưỡng cây mẹ thay thế kéo dài khoảng 1 tháng (30-35 ngày): Cần tiến hành bón thúc với 12-15 tấn phân trùn quế có bổ sung lân (hoặc phân chuồng ủ hoai) kết hợp với chế phẩm Trichoderma + 15 ngày / 1 lần 300-400 kg NPK 15-15-15. Lượng phân này sẽ tăng dần lên theo sức lớn của các lứa cây sẽ cho măng lớn hơn, nhiều hơn ở các năm sau.

d. Bón phân trong chu kỳ thu hoạch măng: 
+  Trong 1 chu kỳ thu hoạch măng kéo dài khoảng 3 tháng (80-85 ngày): Cần tiến hành bón thúc 15 ngày / 1 lần với 300-500 kg NPK 21-7-14. Tuỳ theo sự phát triển của cây, có thể sử dụng thêm các loại chế phẩm phân sinh học bón lá (WEHG, GA3, Agrostim, Grow-More, Nitrophoska, Atonik, Humix, UP5,…) để kích thích cây măng phát triển và cho nhiều chồi măng có năng suất và chất lượng tốt hơn. 
Tuỳ theo vùng đất trồng và sự phát triển của cây măng, lượng phân bón có thể tăng dần lên tuỳ theo sức lớn lên từng năm tuổi của cây. Cây măng càng lớn gốc thì lượng phân bón thúc càng nhiều, năng suất và chất lượng măng sẽ càng cao hơn.

Nếu chăm sóc kém, không đúng kỹ thuật, thiếu dinh dưỡng, thiếu nước tưới hoặc tiêu thoát nước không tốt, để bộ rễ bị úng nước và để sâu đất, ốc ma, dế nhũi, côn trùng cắn hại bộ rễ, cây măng sẽ chậm phát triển, chồi măng sẽ kém chất lượng, biến dạng hình thù cong vẹo làm mất giá trị thương phẩm. Ngược lại, nếu chăm sóc thừa đạm, thừa nước, thiếu vi lượng, mất cân đối dinh dưỡng, cây và chồi măng sẽ bị nứt tét thân cũng không thể thu hoạch được.

Cây Măng tây thường trổ rộ nhiều Măng trong mùa nắng, tức những tháng đầu năm. 
+ Chú ý: Trước khi thu hoạch các lứa măng hàng ngày, trong mỗi bụi măng cần ưu tiên chọn giữ lại 3 chồi măng lớn, khoẻ mạnh, sạch bệnh để làm cây mẹ trẻ thay thế. Phải thường xuyên nhắc nhở kỹ người chăm sóc rẫy măng không nên thu hoạch những chồi măng to lớn, khoẻ mạnh này. Việc tỉa cây và trẻ hoá cây liên tục như vậy sẽ giúp cho sản lượng và chất lượng măng tăng dần mỗi năm vì thế hệ cây mẹ trẻ thay thế bao giờ cũng to lớn hơn, khoẻ mạnh hơn thế hệ cây mẹ già cỗi trước nó, và các thế hệ chồi măng non mới ra đời sau này bao giờ cũng lớn hơn cây mẹ trước đó của chúng